Cùng Win-Win

Bạn mến,

Như bạn cũng biết, bên cạnh công việc giảng dạy/nghiên cứu Tài chính thì Chàng-Ngốc-Già có làm cố vấn cho một số doanh nghiệp, dự án. Đã có bạn hỏi: thời gian đâu mà anh/chú làm nhiều việc vậy? Đó là bạn chưa biết có những người năng suất còn gấp vài lần, chục lần mình.

Khi bạn làm việc gì đó kết hợp được sở trường và sở thích thì thì bạn sẽ thấy quỹ thời gian tự nhiên “nhiều hơn”. Tuy vậy cũng cần nói thêm rằng chuyện quản lý thời gian, ủy thác bớt việc là điều cũng quan trọng.

Nhưng dù gì thì quỹ thời gian của ai cũng có giới hạn. Và như nhiều người khác mình phải có sự ưu tiên và chọn lựa, phải biết nói “Xin lỗi, mình không thể”.

Ưu tiên lúc này của mình là gia đình, và những việc vừa đem lại thu nhập đúng sở trường sở thích. Có những việc/dự án có thu nhập tốt nhưng không thoải mái thì mình cũng từ chối.

Vì vậy, bên cạnh công việc chính mình có làm thêm:

1. Mở các khóa ngắn hạn: Đầu tư, Phân tích chứng khoán, Tài sản số (Crypto)
2. Cung cấp dịch vụ ‘’Kiểm tra sức khỏe’’ danh mục đầu tư
3. Cung cấp dịch vụ tham vấn về tài chính cá nhân, phát triển nghề nghiệp, học hành.

Để biết thêm thông tin, vui lòng liên lạc qua email: lienlac@changngocgia.com

https://prime.changngocgia.com/c/thongbao/

Mến chúc bạn ngày càng khỏe hơn về mọi mặt.

CNG.

Bộ Lọc Để Khơi Thông Dòng Vốn

Thị trường chứng khoán và bất động sản của Việt Nam đang trải qua một giai đoạn khó khăn và căng thẳng vì dòng vốn bị tắc nghẽn. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài thì hệ lụy sẽ là rất lớn cho nên phải khẩn trương tìm các giải pháp khơi thông. Nhưng khơi thông như thế nào? Có nên hỗ trợ ngành bất động sản bằng mọi giá?

Như diều gặp gió và khó khăn tạm thời

Chỉ số giá cổ phiếu của ngành quản lý và phát triển bất động sản (BĐS) từ tháng 5/2020 đến tháng 1/2022 đã tăng 150%. Giá cổ phiếu tăng nóng cùng với giá bất động sản tăng đã tạo nên các khoản lợi nhuận rất lớn cho nhiều doanh nghiệp và cổ đông trong năm 2021. Có những doanh nghiệp công bố lợi nhuận ròng của năm 2021 cả ngàn tỷ đồng, cá biệt có doanh nghiệp lên gần 40 ngàn tỷ đồng. Không những vậy, trước đó trong năm 2020 các doanh nghiệp này cũng đã đạt được mức lợi nhuận ròng mà rất nhiều doanh nghiệp sản xuất kinh doanh mơ ước.

Sóng Gió từ Fed

Để chống lại lạm phát, một công cụ phổ biến mà các Ngân hàng Trung ương thường hay dùng là tăng lãi suất. Nhưng với một nền kinh tế có sức ảnh hưởng lớn như Hoa Kỳ thì việc tăng lãi suất liên tục từ tháng 3/2022 và dự kiến còn tăng tiếp cho đến năm sau đã khiến thị trường và nhiều nền kinh tế khác chao đảo. Áp lực về dòng vốn đầu tư rút đi, đồng nội tệ bị mất giá, lạm phát, tăng trưởng chậm lại, và chi phí vay nợ tăng là rất lớn đối với các nền kinh tế mới nổi.

Đưa các nền kinh tế khác vào thế khó

Trong quá khứ, nền kinh tế Hoa Kỳ đã chứng kiến những giai đoạn lãi suất tăng cao như 1977-1980, 2004-2007, 2015-2019 nhưng tăng dồn dập và mạnh trong một thời gian ngắn như giai đoạn hiện nay là một điều hiếm hoi. Kể từ tháng 3/2022, lãi suất điều hành Fed Funds Rate (Effective Rate) đã tăng từ chưa tới 0,08% lên đến 3,08%, nếu tính về số lần tăng thì thật là khủng khiếp.

Ổn Định Bộ Khung, Ổn Định Hệ Thống

Ngày 15-10 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố quyết định kiểm soát đặc biệt ngân hàng SCB để xử lý khủng hoảng ở ngân hàng này. Nhưng hơn hết, đây là giải pháp kịp thời để đảm bảo sự an toàn của cả hệ thống cũng như quyền lợi của người dân và doanh nghiệp có tiền gửi ở các tổ chức tín dụng.

Nhìn sự an toàn, ổn định như nhìn rừng chứ không phải cây

Ngân hàng là một ngành hết sức đặc thù và quan trọng trong nền kinh tế thông qua vai trò trung gian của mình. Nhưng cũng vì vậy mà nó rất nhạy cảm với các tin đồn và đối mặt với rủi ro người gửi tiền rút tiền đồng loạt (bank-run). Trong trường hợp bank-run xảy ra ở một ngân hàng, nó không chỉ gây nguy hiểm cho chính ngân hàng đó mà còn lây nhiễm qua những ngân hàng khác và cả hệ thống. Là bởi vì giữa các ngân hàng thường có mối quan hệ kinh doanh với nhau, và tâm lý lo sợ hoảng loạn của người gửi tiền thậm chí có thể khiến họ rút tiền từ những ngân hàng không có vấn đề gì.

Khi Lý Thuyết Không Là Màu Xám (Nobel Kinh tế 2022)

Giải Nobel kinh tế 2022 được trao cho Ben Bernanke, Douglas Diamond, và Philip Dybvig vì những đóng góp của họ trong lĩnh vực nghiên cứu về hệ thống ngân hàng và khủng hoảng tài chính. Thật trùng hợp là lúc này thế giới đang trải qua một giai đoạn khó khăn và có nhiều lo sợ hệ thống kinh tế sẽ bị khủng hoảng khi hệ thống ngân hàng bị đổ vỡ. Tuy vậy, khung lý thuyết đã được kiểm chứng qua hành động của các ngân hàng trung ương, của các chính phủ đã giúp rất nhiều người hiểu ra được vấn đề và từ đó an tâm hơn.

Từ khung lý thuyết đến kiểm chứng

Diamond- Dybvig đã phát triển một mô hình lý thuyết về khủng hoảng ngân hàng, trong đó giải thích lý do cơ bản vì sao ngân hàng tồn tại và vì sao nó lại rất nhạy cảm với các tin đồn về khả năng bị phá sản. Và mô hình này đã trở thành nền tảng cho việc giám sát ngân hàng hiện đại trong các nền kinh tế.

Cổ phiếu Zombie

Việc hủy niêm yết bắt buộc một doanh nghiệp nào đó trên sàn chứng khoán được xem như là biện pháp thanh lọc những doanh nghiệp yếu kém. Nhưng để đến giai đoạn hết thuốc chữa này thì là quá trễ, và do đó các nhà đầu tư cần hết sức quan tâm đến những dấu hiệu cảnh báo trước đó. Không những vậy, một số dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp nhà đầu tư tránh được những doanh nghiệp zombie trên sàn.

Cảnh báo từ thị trường

Một điểm khác biệt quan trọng giữa các doanh nghiệp niêm yết và không niêm yết là việc minh bạch báo cáo tài chính và tuân thủ các quy định về công bố thông tin. Đây cũng là nguyên nhân có những doanh nghiệp sau một thời gian niêm yết, lại tự nguyện không muốn niêm yết nữa khi có một cổ đông lớn thâu tóm được doanh nghiệp và không có nhu cầu kêu gọi vốn đại chúng.

Nỗi buồn đồng EUR

Từ giữa năm 2021, đồng EUR bắt đầu mất giá so với đồng USD và mức trượt càng sâu khi chiến sự bắt đầu diễn ra ở Ukraine. Đồng EUR những ngày gần đây còn bị mất “parity” với đồng USD khiến cho những ai có liên quan đến đồng tiền chung này đều lo lắng.

Những lý do khiến đồng EUR lao dốc

THỐNG KÊ CÁC CÔNG TY CHỨNG KHOÁN, CÔNG TY QUẢN LÝ QUỸ, QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN

 Theo dữ liệu của Ủy ban Chứng khoán, lúc này (10-08-2022) thị trường Việt nam có:

• 105 công ty chứng khoán trong đó 88 công ty ở trạng thái "hoạt động"; 72 công ty được cung cấp dịch vụ chứng khoán trực tuyến
• 49 công ty quản lý quỹ trong đó 44 công ty ở trạng thái "hoạt động"
• 74 quỹ đầu tư chứng khoán trong đó 61 ở trạng thái "đang hoạt động"

Danh sách chi tiết TẢI VỀ

HƯỚNG CẢI CÁCH NÀO CHO THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN?

Đứng ở góc độ ngân sách nhà nước, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một nguồn thu quan trọng của nhiều quốc gia. Theo sự thay đổi của môi trường kinh tế xã hội thì chính sách thuế này cũng thay đổi để hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng và cân đối ngân sách của chính phủ. Cũng như nhiều nền kinh tế đang phát triển hay có thu nhập thấp khác, Việt Nam cũng đang đối mặt với yêu cầu khách quan là phải cải cách sớm và nhanh chính sách thuế TNCN. Và kinh nghiệm ở nhiều nơi cho thấy việc cải cách phải cân nhắc nhiều khía cạnh khác nhau.

MỘT SỐ ĐIỂM CHÍNH VỀ NGÀNH NGÂN HÀNG NỬA CUỐI NĂM 2022

Theo báo cáo mới đây của bộ phận nghiên cứu VCBS thì những yếu tố sau sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và giá cổ phiếu các ngân hàng:

• Nhu cầu tín dụng tiếp tục duy trì, ước tính cả năm là 14-16%, gói hỗ trợ lãi suất 2% với dư nợ 2 triệu tỷ đồng có vai trò đáng kể.
• NIM (Net Interest Margin) sẽ trông chờ vào bán lẻ và tài chính tiêu dùng
• CASA (Current Account Savings Account) tăng chậm lại
• Thu nhập ngoài lãi tiếp tục tăng tốt.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, dự báo chỉ khoảng 2,9-3% trong năm 2022 thì quý IV/2022 và 2023 sẽ khó cho Việt nam mình.

Hoặc là phân tán nỗi đau bớt cho 2022 (tăng trưởng chậm lại), hoặc chuyển sang 2023.

Kinh tế dù thế nào, thì bank VN cũng chỉ có 2 cửa: lời ít hay lời nhiều.

Suy thoái hay khủng hoảng, với nhiều bankers (là chủ nhà băng, không phải nhân viên) đó là cơ hội 1102.

Gửi các bạn báo cáo của VCBS, nguồn từ Wichart

Link 1

và so sánh của VCB với các peers khác, nguồn Eikon

Link 2

MUA SẮM CỦA BỆNH VIỆN CÔNG: CÂU CHUYỆN TỪ NƯỚC PHÁP

Tình trạng thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế ở nhiều bệnh viện công đang diễn ra theo thông tin chính thức từ Bộ Y Tế là do nhiều nguyên nhân khác nhau , nhưng tựu chung lại thì gốc rễ vẫn là ở quy trình và các quy định hướng dẫn thực hiện, giám sát. Ở những nước phát triển và có chỉ số tham nhũng thấp thì việc quản lý mua sắm của các bệnh viện công cũng không hề đơn giản chút nào. Câu chuyện từ nước Pháp sau đây có thể là một tham khảo cho Việt Nam.

Chương trình PHARE của Bộ Y Tế Pháp

Chi phí mua sắm là khoản chi lớn thứ hai của hệ thống y tế Pháp sau tiền lương cho đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế. Với chi phí mua sắm trung bình khoảng 25 tỷ Euros/năm, 60% trong số này là các mua sắm liên quan đến y tế như thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế. Trong bối cảnh ngân sách dành cho y tế cũng hạn hẹp thì việc mua sắm có hiệu quả là rất cần thiết và quan trọng để có thể cải thiện nguồn chi lương.

NẾU SUY THOÁI KINH TẾ XẢY RA ?

Sau dự báo cập nhật của một số tổ chức kinh tế có ảnh hưởng lớn như Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và các quyết định của Ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed) thì nỗi lo về một cuộc suy thoái của nền kinh tế Mỹ và kinh tế thế giới ngày càng rộng lớn. Những dấu hiệu nào sẽ là cảnh báo và chúng ta cần chuẩn bị gì?

Những cơ sở của nỗi lo suy thoái

Cuộc chiến tranh Nga-Ukraine đã làm tan biến hy vọng kinh tế phục hồi sau đại dịch Covid-19: giá nhiều loại hàng hóa (commodities) tăng mạnh, đặc biệt là năng lượng, đã thổi bùng lạm phát ở hầu hết các nền kinh tế. Nhiều ngân hàng trung ương đã và sẽ sớm tăng lãi suất với hy vọng hạ nhiệt lạm phát như Mỹ, châu Âu, Anh, Thụy Sỹ, Úc, Canada, New Zealand, và nhiều nước đang phát triển khác.

Riêng với Mỹ, lần gần đây nhất là ngày 15-6 đã tăng lãi suất lên 0,75%, và mức lãi suất đến cuối năm 2022 được nhiều dự đoán từ 18 thành viên của Fed là 3,4%. Lãi suất tăng không chỉ lớn về số tuyệt đối mà còn lớn về tỷ lệ khi nền xuất phát của lãi suất ở mức thấp. Ví dụ như lãi suất EFFR (effective federal funds rate) từ 0,83% tăng lên 1,58% thì tỷ lệ tăng lên đến 90%.

Có lẽ thấy được rằng lạm phát sẽ tăng mạnh, và chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn chưa thể phục hồi khi Trung Quốc vẫn kiên định với mục tiêu kiểm soát chặt Covid nên các cập nhật dự báo kinh tế thế giới đều cho rằng GDP của thế giới năm nay sẽ giảm còn ở mức 2,9-3% thay vì khoảng 4% như dự báo lúc đầu năm.

Nhưng suy thoái kinh tế không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng của GDP bị giảm mà còn nhiều yếu tố khác như các chỉ số sản xuất, hàng tồn kho, biên lợi nhuận của doanh nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp, tín dụng, thu nhập nội địa (GDI), chỉ số tin tưởng của người tiêu dùng (consumer confidence), và nhận định của các nhà quản lý, các nhà kinh tế.

Theo một khảo sát vừa mới công bố của tờ báo Wall Street với một nhóm 53 nhà kinh tế thì kết quả cho thấy xác suất xảy ra suy thoái trong vòng 12 tháng lên đến 44%, trong khi con số này ở tháng 4 và tháng 1 lần lượt là 28% và 18%. Trước đây vào tháng 12/2007 tức là khi khủng hoảng tài chính toàn cầu bắt đầu, thì xác suất xảy ra được dự đoán là 38%.

Dự báo tăng trưởng GDP của một số nền kinh tế

		2021e	2022f	2023f
WB	Thế giới	5,7	2,9	3,0
	Mỹ	5,7	2,5	2,4
	Euro zone	5,4	2,5	1,9
	Nhật Bản	1,7	1,7	1,3
	Trung Quốc	8,1	4,3	5,2
OECD	Thế giới	5,8	3,0	2,8
	Mỹ	5,7	2,5	1,2
	Euro zone	5,3	2,6	1,6
	Nhật Bản	1,7	1,7	1,8
	Trung Quốc	8,1	4,4	4,9

   Nguồn: WB và OECD, báo cáo tháng 6/2022

Thích Ứng với Lạm Phát

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu vừa mới được công bố của Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy viễn cảnh khá u ám với tăng trưởng chậm lại và sức ép lớn của lạm phát. Những tháng vừa qua, nhiều nền kinh tế đã trải qua mức lạm phát kỷ lục, lặp lại lịch sử sau hàng chục năm. Ảnh hưởng của lạm phát đến đời sống của tầng lớp có thu nhập thấp và vừa là lớn nhất, dù ở nước giàu hay nghèo.

Choáng với giá cả đi lên thang máy

Mặc dù số liệu thống kê chính thức của chính phủ Pháp cho thấy lạm phát tháng 5/2022 là 5,2%, tháng 4/2022 là 4,8%, và tháng 3/2022 là 4,5% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giá của nhiều mặt hàng đã tăng đến mức gây rát túi tiền của người dân. Trong số này, phải kể đến nhóm xăng dầu, thực phẩm, và những mặt hàng có liên quan đến nhập khẩu từ châu Á.

Cuộc Đua Lãi Suất Giữa Các Ngân Hàng … Trung Ương

Dưới sức ép của lạm phát, nhiều Ngân Hàng Trung Ương trên thế giới đã phải tăng lãi suất và dường như thị trường đang chứng kiến một cuộc đua. Hiệu quả chống lạm phát của việc tăng lãi suất vẫn còn chưa rõ ràng nhưng đằng sau việc tăng lãi suất của một số nền kinh tế lớn là những thay đổi về tỷ giá, dòng vốn, và thương mại quốc tế.

Cuộc đua lãi suất

Quốc Gia	Ngày	Mức tăng (bps)
Thụy Sỹ	16/6	50
Anh	16/6	25
Mỹ	15/6	75
Úc	7/6	50
Canada	1/6	50
New Zealand	25/5	50

Nguồn: Reuters

Dám Nhìn Thẳng Vào Cổ Phần Hóa Và Thoái Vốn Nhà Nước

Tại Hội thảo được tổ chức ngày 17/5/2022 vừa qua ở Bộ Tài chính về cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, nhiều vấn đề lại được xới lên. Tuy vậy, các vấn đề hầu như chỉ tập trung ở phần ngọn mà chưa đặt trọng tâm vào những gốc rễ quan trọng. Các câu hỏi “tại sao” nên được đặt ra trước các câu hỏi “như thế nào”.

Tại sao phải cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước những doanh nghiệp có hiệu quả?

Cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là một chính sách quan trọng của Đảng và Chính phủ nhằm tối ưu hóa các nguồn lực kinh tế, đảm bảo thực hiện được các mục tiêu kinh tế, chính trị, và xã hội trong quá trình phát triển của đất nước.

Quá trình cổ phần hóa DNNN đã được đẩy mạnh trong giai đoạn 2011-2015 và 2016-2020. Cùng với quá trình này là việc thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo Nghị định 91/2015/NĐ-CP và Nghị định 32/2018/NĐ-CP.

CÓ ĐỦ MẠNH ĐỂ LẤY LẠI LÒNG TIN ?

Sau những ngày giảm giá sốc khiến chỉ số VN-Index rơi vào vùng thị trường con gấu (bear market) thì Ủy Ban Chứng Khoán Nhà Nước (UBCKNN) đã có một số động thái như yêu cầu công bố trở lại thông tin giao dịch tự doanh của các công ty chứng khoán, điều chỉnh cách tính giá thanh toán cuối cùng của hợp đồng tương lai chỉ số VN30, thực hiện giao dịch lô lẻ trong thời gian sắp tới. Cùng với đó là kế hoạch thanh tra của Bộ Tài chính đối với một số công ty chứng khoán, công ty kiểm toán. Trước đó, Chính phủ cũng đã gửi gắm thông điệp làm lành mạnh hóa thị trường, phát triển thị trường minh bạch và bền vững. Nhưng những điều này có trấn an được các nhà đầu tư cá nhân? Có đủ mạnh để giữ được niềm tin với thị trường?

Nuông chiều số ít

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay có số tài khoản giao dịch gần như tuyệt đối thuộc về các tài khoản cá nhân. Tính đến cuối tháng 4/2022 thì số tài khoản cá nhân là 5,16 triệu tài khoản và chiếm đến 99,8% tổng số tài khoản giao dịch. Tuy vậy các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ luôn bị lép về trước các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là bộ phận tự doanh của các công ty chứng khoán.

CÁC NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VÃ MỒ HÔI VÌ FED

Với ưu tiên hàng đầu là ổn định giá cả ở thời điểm này, Ngân hàng Trung ương Mỹ (Fed) dự kiến sẽ tăng lãi suất thêm 0,5% mỗi lần trong 2 lần họp sắp tới. Nhưng khi nền kinh tế Mỹ phải chịu uống thuốc đắng thì các nền kinh tế khác, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi (emerging economies), cũng bị vã mồ hôi vì áp lực tăng lãi suất.

Đúng thuốc nhưng còn phải đúng liều, đúng thời điểm

Liều thuốc kinh điển mà các Ngân hàng Trung ương thường sử dụng để chống lại lạm phát là lãi suất. Nước Mỹ cũng đã có kinh nghiệm đau thương với lạm phát những năm 1970s và cái tên đi vào lịch sử là Paul Volcker, chủ tịch Fed lúc đó, đã dùng lãi suất với liều lượng mạnh để cắt cơn lạm phát 2 con số. Nhưng cái giá phải trả lúc đó là nền kinh tế rơi vào suy thoái, tỷ lệ thất nghiệp lên trên 10%.

LUẬT TRÊN GIẤY

Cùng với những xử lý quyết liệt mới đây của các cơ quan quản lý Nhà nước trên thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, chiều ngày 22/4 Chính phủ đã tổ chức Hội nghị phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững. Với quyết tâm cao làm lành mạnh thị trường, bảo vệ nhà đầu tư chân chính, và nâng hạng thị trường từ cận biên (frontier) lên mới nổi (emerging), kết quả sẽ phụ thuộc rất nhiều vào các hành động hiện đưa các quy định vào thực tế.

Luật trên giấy (law in book) và luật trên thực tế (law in action)

Trong việc việc giám sát, quản lý, và bảo vệ các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán nói riêng và thị trường vốn nói chung, vấn đề mà rất nhiều nước đều gặp phải đó là hiệu quả của việc thực thi (enforcement) của các quy định pháp luật. Cụ thể ở đây là khoảng cách giữa những quy định trên giấy và thực tế áp dụng các quy định ấy.

THỊ TRƯỜNG GẤU VẢ

Kết thúc phiên giao dịch ngày 13/5/2022, chỉ số VN-Index chính thức bước vào thị trường con gấu (bear market) khi giảm so với đỉnh gần nhất trên 20%. Với những nhà đầu tư mới tham gia thị trường lúc chỉ số ở vùng 1500 điểm thì đây là một cú sốc khá lớn. Nhiều câu hỏi được đặt ra như thị trường có còn giảm nữa không? Có nên mua thêm hay cắt lỗ? Nếu mua hay giữ thì nên ưu tiên cổ phiếu của nhóm ngành nào?

Gấu vả không là chuyện hiếm

Thị trường chứng khoán thường gắn chặt với nền kinh tế nên tính chu kỳ cũng là một đặc tính của các chỉ số chứng khoán. Đó là chỉ số chứng khoán có lúc tăng trưởng mạnh, có lúc đi ngang xập xình, và có lúc cắm đầu đi xuống.

Đọc từ Ai, từ Đâu ?

Trong 1 status bên FB, Chàng-Ngốc-Già có nói rằng nên đọc tin tức ít lại, có chọn lọc, và nên đọc dạng long-form như sách, bài viết dài.

Nhiều bạn hỏi mình vậy các nguồn đó là gì ? Thì sau đây là 1 số nguồn mình thấy ổn lúc này, trong tương lai thì không biết :).